Kıbrıs’ta Söylem Tutarlılığı Sorgusu: Federasyon mu, İki Devlet mi?
Kıbrıs meselesi yıllardır aynı temel eksende tartışılıyor: Federasyon mu, yoksa iki ayrı devletli yapı mı? Bir yanda Birleşmiş Milletler kararları, 1977–1979 Doruk Anlaşmaları ve resmi müzakere çerçevesi; diğer yanda ise giderek güçlenen “egemen eşit iki devlet” söylemi var.
Bu tabloda en çok dikkat çeken noktalardan biri de, siyasal aktörlerin hangi zeminde durduğu ve zaman içinde bu zemini ne kadar tutarlı savunduğudur.
Son dönemde Tufan Erhürman ile ilgili en çok tartışılan konulardan biri de tam olarak budur. Çünkü bir yandan, resmi söylemde Türkiye Cumhuriyeti ile uyum vurgusu yapılırken, diğer yandan Kıbrıs sorununda hangi çözüm modelinin gerçekten savunulduğu sorusu tam olarak netleşmiş değildir.
Öte yandan Türkiye Cumhuriyeti uzun süredir açık biçimde iki devletli çözüm yaklaşımını savunmakta ve uluslararası platformlarda bu pozisyonu dile getirmektedir. Bu durum, Kıbrıs Türk siyasetinde de ciddi bir yön belirleyici etki yaratmaktadır.
Tam da bu noktada asıl soru ortaya çıkıyor:
Eğer Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi pozisyonu iki devletli çözüm ise ve buna paralel bir “tam uyum” söylemi dile getiriliyorsa, o zaman yıllardır referans verilen 1977–1979 Doruk Anlaşmaları ve Birleşmiş Milletler parametreleri hangi zeminde durmaktadır?
Daha açık bir ifadeyle;
Federasyon hedefi hâlâ geçerli midir?
Yoksa bu hedef, fiilen terk edilip yeni bir siyasi gerçekliğe mi uyarlanmıştır?
“Uyum” ifadesi, hangi çözüm modelinin kabul edildiğini netleştirmekte midir, yoksa belirsizliği mi artırmaktadır?
Bu soruların önemi kişisel siyasal tercihlerden çok daha büyüktür. Çünkü mesele yalnızca bir liderin söylemi değil, Kıbrıs Türk halkının gelecekte hangi uluslararası statü üzerinden var olacağı meselesidir.
Eğer federasyon zemini hâlâ geçerliyse, bunun açıkça savunulması gerekir. Eğer iki devletli model benimsenmişse, bunun da geçmiş BM parametreleriyle nasıl uyumlaştırıldığı net biçimde ortaya konmalıdır.
Aksi halde siyasal söylem, çözüm üretmekten çok belirsizlik üreten bir alana dönüşür.
Kıbrıs gibi kırılgan bir meselede ise belirsizlik, en az çözümsüzlük kadar ağır bir sonuç doğurur.
