Makina Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Ayer Yarkıner, Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı‘nın “Türk Telekom yabancı şirket değildir” sözlerine cevap verdi. Türk Telekom’un geçmişten bugüne hissedarlarını sıralayan Yarkıner, Arıklı’ya ve hükümete birtakım sorular yöneltti
Yarkıner: Şu an çoğunluk hisse Türkiye kamu mülkiyetinde
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Yarkıner, Türk Telekom’un yüzde 55 hissesinin Türkiye Varlık Fonu’na ait olduğunu, yüzde 30’unun da halka arz edildiğini ve Borsa İstanbul’da işlem gördüğünü, yüzde 15’inin ise TC Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait olduğunu belirtti.
Yarkıner, “Yani şu an çoğunluk hisse Türkiye kamu mülkiyetindedir ve dolaylı olarak Türkiye devletinin elindedir” dedi.
“2005 yılında özelleştirildi ve Lübnanlı Oger Telecom’a satıldı”
Türk Telekom’un geçmişte kime ait olduğuna dair de bilgi paylaşan Yarkıner şunları kaydetti;
“2005 yılında özelleştirme kapsamında, Türk Telekom’un yüzde 55 hissesi Lübnan merkezli Oger Telecom’a satıldı (Suudi sermayesi de vardı).
2018 yılında Oger grubu borçlarını ödeyemeyince, hisseler devlete geçti. 2022’de Türkiye Varlık Fonu, bu hisseleri satın alarak tekrar kamulaştırdı.
Türk Telekom gibi kuruluşlardan hangileri yabancı sermayeye aittir?
Yasal statüleri benzer olan ve yabancı sermayenin doğrudan veya dolaylı olarak içinde yer aldığı bazı örnekler:
Kuruluş sahiplik durumu
-Turkcell yüzde 26,2 Türkiye Varlık Fonu, yüzde 24,8 LetterOne (Rus kökenli yatırım fonu)
-Vodafone Türkiye Tamamı İngiliz merkezli Vodafone Group plc’ye aittir
-Avea (TT Mobil) Türk Telekom’un iştiraki olarak tamamen yerli (devlete ait)
-Enerji Dağıtım Şirketleri: Örneğin Enerjisa (E.ON – Almanya), Limak, Cengiz gibi şirketlerde yabancı ortaklar var
-Bankalar (bazı örnekler) Garanti BBVA (İspanya), Yapı Kredi (İtalyan Intesa’dan devralındı, Koç Grubu’nda), HSBC Türkiye (İngiltere)
-MNG Kargo Alman DHL Group tarafından satın alındı
-Petrol Ofisi Avusturya merkezli OMV → Sonra Hollanda merkezli Vitol’e satıldı
-Türk Telekom Yabancı Sermayeye Satılabilir mi? (Yasal Durum)
Evet, satılabilir. Ancak bazı koşullar ve sınırlamalar vardır: bu koşullar ve sınıflandırmalar kktc nin insiyatifinde degil
1. Yasal çerçeve:
+406 Sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ve 4502 sayılı Kanun Hükmünde Kararname telekomünikasyon altyapısının özelleştirilebileceğini açıkça düzenler.
2005’te yapılan satış da bu mevzuata dayalıdır.
2. Kritik sektör kısıtlamaları:
Türk Telekom gibi kritik altyapı sağlayıcılarında yabancıların belli oranın üzerinde hisse alımı için:
Cumhurbaşkanlığı Kararı, BTK onayı ve Rekabet Kurulu izni gerekir.
Türkiye Varlık Fonu hisseleri elden çıkarmak isterse, bu kurumların görüşü alınmak zorundadır.
3. Milli güvenlik ve siber güvenlik mevzuatı:
İletişim altyapısının güvenliği, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında milli güvenlik gerekçesiyle sınırlandırılabilir.
Sonuç:
Türk Telekom hâlihazırda Türkiye devletin kontrolündedir. Yabancı sermayeye satışı mümkündür, ancak bazı yasal ve güvenlik kriterlerine bağlıdır.
Türkiye’de benzer konumda olan bazı kuruluşlarda yabancı sermaye mevcuttur (örneğin Turkcell, Vodafone).
Soru; AKSA bile ensemizde andrez oynuyor. Bu Türk Telekom’un ülkede denetimi için KKTC’nin yasal gücü ne olacak.
Yabancılara satışı ile ilgili KKTC’nin etkinliği nedir? KKTC’nin telekom hissedi olacak mı? Ne kadar olacak?
Bu tip işleri bu mevcut hükümetin inisiyatifine bırakmak doğru değildir. Bu mevcut hükümetin Kalecik III’ü nasıl imzaladığını biliyoruz. Muhalefette bu konuda biraz sessiz mi kaldı?”
