Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado, 2025 Nobel Barış Ödülü‘ü aldı. Ödülün Machado’ya verilmesini eleştirenler, Machado’nun İsrail‘i ve İsrail ordusunun Gazze‘deki saldırılarını desteklediğini ve ayrıca ülkesindeki Nicolas Maduro hükûmetini devirmek için yabancı müdahale çağrısında bulunduğunu belirtiyor
Machado, Venezuela’da hükûmete karşıtı hareketin önemli bir figürü haline geldi
Öte yandan Machado, ödülünü bu yıl Nobel Barış Ödülü almak konusundaki isteğini sık sık dile getiren ABD Başkanı Donald Trump’a ithaf etti. Machado, Venezuela’da Nicolas Maduro hükûmeti karşıtı hareketin önemli bir figürü haline geldi. Nobel Ödül Komitesi, Venezuela’da “demokrasiyi teşvik etme ve diktatörlükle mücadele konusundaki çalışmaları nedeniyle” dün Machado’yu Barış Ödülü sahibi olarak açıkladı.
Komite başkanı Jorgen Watne Frydnes, Machado’yu Venezuela’da “siyasî muhalefetin önemli ve birleştirici bir figürü” olarak nitelendirdi. Machado daha sonra Nobel ödülünü Trump’a adadı ve ABD Başkanı onun adına mutlu olduğunu söyledi.
Machado neden eleştiriliyor?
Nobel Barış Komitesi’nin söz konusu kararını eleştirenler, Machado’nun İsrail ve Başbakan Binyamin Netanyahu‘nun Likud partisine destek verdiğini ifade eden eski paylaşımlarını hatırlattı.
Machado’nun paylaşımları arasında “Venezuela’nın mücadelesi İsrail‘in mücadelesidir” diye yazdığı bir paylaşım da bulunuyor. Venezuela muhalefet lideri ayrıca İsrail’i “özgürlüğün gerçek müttefiki” olarak nitelendiriyor.
Machado, iktidara gelirse Venezuela Büyükelçiliği‘ni Tel Aviv’den Kudüs‘e taşıyacağına dair söz vermişti
Öte yandan Machado, 2024’teki seçim kampanyası sırasında iktidara gelirse Venezuela Büyükelçiliği‘ni Tel Aviv’den Kudüs‘e taşıyacağına dair söz vermişti.
Tepkiler büyüyor
Machado’nun 2020 yılında İsrail’in Likud partisiyle bir işbirliği belgesi imzaladığını belirten Norveçli milletvekili Bjornar Moxnes, Likud partisini “Gazze soykırımı”ndan sorumlu tutarak bu ödülün Nobel’in amacına uygun olmadığını söyledi.
ABD merkezli Müslüman sivil haklar örgütü Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi, kararı “vicdansız” olarak nitelendirdi ve Nobel Komitesi’nin itibarını zedelediği için kararını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada “Nobel Barış Ödülü komitesi, bunun yerine, tüm insanlar için adaleti cesurca savunarak ahlaki tutarlılık gösteren birini ödüllendirmelidir. Örneğin, kariyerlerini ve hatta hayatlarını riske atarak zamanımızın suçu olan Gazze’deki soykırıma karşı çıkan öğrenciler, gazeteciler, aktivistler ve tıp uzmanları gibi” denildi.
Yabancı müdahale çağrısı
Machado, Venezuela Devlet Başkanı Maduro hükûmetine karşı yürüttüğü kampanyada yabancı müdahale çağrısı yaptığı için de tepkiyle karşı karşıya.
Venezuela muhalefet lideri, 2018 yılında, ülkesinde rejim değişikliği için İsrail ve Arjantin’den destek isteyen bir mektup yazmıştı.
Mektubun bir kopyasını çevrimiçi olarak paylaşan Machado, “Bugün, Arjantin Cumhurbaşkanı Mauricio Macri ve İsrail Başbakanı Netanyahu’ya bir mektup gönderiyorum ve onlardan, uyuşturucu kaçakçılığı ve terörizmle yakından bağlantılı olan suçlu Venezuela rejiminin yıkılması için güçlerini ve etkilerini kullanmalarını rica ediyorum” demişti.
Nasıl muhalefet simgesi haline geldi?
Venezuela muhalefetinin önde gelen isimlerinden birine dönüşen Machado, 2002 yılında, ailesine ait bir çelik ve inşaat demiri fabrikasında çalışırken, Sumate adlı bir grup kurmuştu. Bu grup başlangıçta oy sayımının izlenmesine odaklanıyordu ancak zamanla önemli bir muhalefet grubuna dönüştü.
2012 yılında, ailesinin işletmesi Hugo Chavez hükûmeti tarafından kamulaştırıldıktan iki yıl sonra, Chavez’e karşı muhalefet ön seçimlerinde ilk kez aday oldu, ancak seçimleri Henrique Capriles kazandı.
Machado, 2023 yılında muhalefetin ön seçimlerinde ezici bir zafer kazandı ve mitinglerinde büyük kalabalıklar bir araya geldi. Ancak kamu görevinden men edilmesi nedeniyle 2024 seçimlerinde Nicolas Maduro’ya karşı cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday olamadı ve gizlenmeye başladı.
Machado daha sonra hükûmetin adaylığını yasaklaması nedeniyle adaylığı Edmundo Gonzalez’e devretmek zorunda kaldı.
Machado, Maduro’nun ocak ayında göreve başlamasından önce düzenlenen bir protesto sırasında kısa bir süreliğine saklandığı yerden çıktı. Kısa bir süre gözaltına alındıktan sonra serbest bırakıldı.
