Shifting Shores: Hafıza, yerinden edilme ve kamusal alan üzerine

“Hafıza, yerinden edilme ve kamusal alanın rolünü“; Akdeniz’in farklı kıyılarında gerçekleştirilen atölyeler, sanatsal üretimler ve kamusal etkinlikler aracılığıyla ele alan bir proje olan Shifting Shores, sanatçılar, araştırmacılar ve kültür alanında çalışmalar yürüten kişileri bir araya getiriyor

VAHA Programı’nın ikinci aşaması kapsamında yürütülen proje, “Interwoven Narratives Hub”ın (Famagusta New Museum, Mağusa Suriçi Derneği ve MITOS), Alanya’dan Hür Adalar ve Maribor’dan Hiša ile kurduğu ortaklıkla gerçekleştirildi.

Bu iş birliği, farklı coğrafyalarda çalışan kurumları bir araya getirerek “göç, aidiyet ve kolektif hafıza” üzerine sanatsal ve araştırma temelli bir çalışma alanı oluşturdu.

Shifting Shores, 7 Mart 2026’da Mağusa’da gerçekleştirilen kamusal bir etkinlikle son buldu. Etkinlikte projenin çıktıları katılımcılarla paylaşılırken, yerinden edilme ve ortak kültürel anlatılar üzerine bir tartışma ortamı da oluşturuldu.

Program, Mağusa Suriçi Derneği’nde yapılan açılış konuşmasıyla başladı. Ardından araştırmacı Okcan Yıldırımtürk, Osmanlı dönemi Mağusa’sında sürgün ve mekân politikaları üzerine bir sunum gerçekleştirdi.

Etkinlik, Alanya’da düzenlenen misafir sanatçı programına katılan Miriam Gatt’ın yayından yaptığı okumalar ve burada geliştirdiği (un)spelling başlıklı çalıştayı ile devam etti.

Aynı çalıştayın 28 Mart’ta Limasol’da yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Günün son bölümünde ise sanatçı Inal Bilsel’in çocukluk anılarından yola çıkarak oluşturduğu “Hijacked Memory” başlıklı ses haritası yürüyüşü gerçekleştirildi.

Katılımcılar, şehri sanatçının gözünden hafıza ve göç hikâyeleri üzerinden deneyimleme fırsatı bulurken, 90’lı yıllarda Mağusa ve özellikle Maraş mahallesindeki yaşama dair gerçekçi ve dürüst bir bakış açısıyla kentin yakın geçmişine farklı bir perspektiften bakma imkânı elde etti.

Projenin önemli çıktılarından biri olan Shifting Shores adlı yayım ise Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs’tan sanatçıların katılımıyla Alanya’da gerçekleştirilen bir sanatçı rezidansı sırasında hazırlandı.

Alan araştırması, yazı ve kolektif sanat üretimini bir araya getiren bu yayım, göç, mekân ve aidiyet üzerine hikâyeleri bir araya getiren bir arşiv niteliği taşımaktadır. Mağusa’daki etkinlikte lansmanı yapılan yayım yakında dijital olarak da yayımlanacak.

Proje kapsamında ayrıca beş değişim atölyesi düzenlenmiştir. Her biri ortak kurumlardan biri tarafından kendi uzmanlık alanı doğrultusunda yürütülen bu atölyelerde katılımcılar sözlü tarih, ses haritalama, sanat yayımcılığı ve katılımcı araştırma yöntemleriyle tanıştı.

Atölyeler, hem kurumlar arasındaki işbirliğini güçlendirmiş hem de projeye katılan sanatçıların gelişimine katkı sağlandı.

Projenin bir diğer çıktısı olan yeni ses haritası 21 Mart’ta Maribor’da tanıtılacak.

Şehir etrafında şekillenen hikâyeleri ve ses kayıtlarını bir araya getiren bu çalışma, katılımcıları mekân, hafıza ve göç temaları üzerine düşünmeye davet edecektir.

Aynı etkinlik kapsamında Kıbrıs’ta gerçekleştirilen çalışmalar üzerine bir söyleşi düzenlenecek; ayrıca projenin ilk aşamasında üretilen ve yemek aracılığıyla yerinden edilme temasını ele alan iki kısa film de izleyiciyle buluşacak.

Shifting Shores, sanatsal işbirliği, araştırma ve kamusal katılım yoluyla sınırlar ötesinde hikâyelerin paylaşılmasına ve Akdeniz’de yerinden edilme ile aidiyetin karmaşık tarihleri üzerine düşünülmesine katkı sağladı..

Daha fazla bilgi için https://famagustanewmuseum.org/ sitesini ziyaret edebilirsiniz

Proje Famagusta New Museum, CENTER OF PERFORMING ARTS “MITOS”, Mağusa Suriçi Derneği, Hür Adalar ve HÎSA tarafından VAHA Programı kapsamında yürütülmektedir. VAHA, Anadolu Kültür ve zusa girişimi olup, Stiftung Mercator ve European Cultural Foundation tarafından finanse edilmektedir.