Göç, Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi (CMIRS); her 3 ayda bir düzenli olarak gerçekleştirdiği anketin son çalışmanın ilk bölümü yayımlandı. Buna göre; ülkedeki ekonomik ve sosyal yıkım, umutsuzluk ve kaygı ankete yansıdı
(Bu çalışma Mart 2026 döneminde 500 kişi ile yüz yüze anket şeklinde yürütülmüş olup CMIRS’ün her 3 ayda bir düzenli olarak gerçekleştirdiği çalışmanın devamıdır. CMIRS olarak her üç ayda bir düzenli olarak Kıbrıslıtürklerin siyasi güven, sosyal güven, bireysel özgüven ve mutluluk algısını ölçmekte ve bu oranların zaman içerisinde birbiriyle ilişkisi yanında yaşadığımız gelişmelerden ne şekilde etkilendiğini de gözlemlemekteyiz. Bu çalışma 3 bölüm şeklinde yayınlanacaktır)
Yücel: Yolsuzluk ve liderlik sorunu üst sıralara yükseldi
CMIRS Direktörü Mine Yücel, anketin ilk bölümüyle ilgili yaptığı değerlendimede; ankete göre katılımcıların yüzde 90.4’ünün ülkede işlerin yanlış yönde gittiğini düşündüğünü belirtti. Yücel’in değerlendirmesi şöyle;
“Bu oran son yıllardaki yüksek memnuniyetsizlik trendinin devam ettiğini göstermektedir. 2017’den itibaren incelendiğinde toplumda genel gidişata yönelik olumsuz algının sürekli yüksek olduğu görülmektedir.
2022 yılında bu oran yüzde 97 seviyesine kadar çıkmış, 2024 yılında bir miktar düşmüş ancak 2026 itibariyle tekrar yüzde 90 seviyelerine yükselmiştir. Bu durum yapısal sorunların devam ettiğini ve toplumun geleceğe dair güveninin zayıf olduğunu göstermektedir.
Katılımcılar ülkenin en önemli sorunlarını ekonomik sorunlar, Kıbrıs sorunu, yolsuzluk, yeteneksiz/beceriksiz liderler, sağlık sistemi ve altyapı sorunları (özellikle elektrik) olarak sıralamaktadır.
Ekonomik sorunların sürekli olarak ilk sırada yer alması yanında Kıbrıs sorunu da son dönemlerde ikinci sıraya yerleşerek katılımcıların yaşanan sorunlardan çıkış umudu olarak gündemde yerini korumaktadır.
Ayrıca yolsuzluk ve liderlik sorununun üst sıralara yükselmesi, ülkedeki yönetim krizinin toplumsal algıda güçlendiğine işaret etmektedir.
Katılımcıların yüzde 63.33’ü iki yıl içinde kendi ekonomik durumlarının daha kötü olacağını düşünmektedir. yüzde 28.66’lık bir kesim mevcut durumun değişmeyeceğini belirtirken sadece yüzde 8.01’lik küçük bir kesim ekonomik durumunun iyileşeceğine inanmaktadır.
Ülke ekonomisine ilişkin beklentiler ise daha da olumsuzdur. Katılımcıların yüzde 69.94’ü ülke ekonomisinin daha kötü olacağını düşünmektedir. Bu durum toplumda ciddi bir ekonomik güvensizlik ve geleceğe yönelik belirsizlik algısının hakim olduğunu göstermektedir.
Ülkede yaşayan her 2 kişiden birinin mutfak giderlerini karşılayamama kaygısı çektiği, yaklaşık her 10 kişiden yedisinin de diğer ekonomik konularda kaygılı olduğu bu ortamda ekonomik kaygıların çok yüksek olduğunu söylemek yanlış olmaz.
GENEL SONUÇLAR
Yüzde 90: İşler yanlış gidiyor
Ankete katılanların yüzde 90.4’ü ülkede işlerin yanlış yönde gittiğini düşünüyor.
Ülkede işlerin doğru yönde gittiğini düşünenlerin oranı sadece yüzde 9.6’dır.
En önemli sorun: Ekonomi
Katılımcılara göre ülkenin en önemli sorunları sırasıyla şöyle;
1. Ekonomik sorunlar,
2. Kıbrıs sorunu
3. Yolsuzluk
4. Yeteneksiz/beceriksiz siyasi liderler
5. Sağlık sistemi
6. Artan fiyatlar/enflasyon
7. Altyapı (Elektrik sorunu)
Son dönemlerde gördüğümüz gibi ekonomik sorunlar toplumun en önemli sorunu olarak öne çıkmaya devam etmiştir.
Yolsuzluk ve Yeteneksiz/beceriksiz liderler bu dönemde daha üst sıralara yükselmiş ve en önemli üçüncü ve dördüncü sorunlar olarak yer bulmuşlardır. Sağlık sistemi ve elektrik sorunu da önemli sorunlar arasında yer bulmaya devam etmiştir.
Bu dönemde de Kıbrıs Sorununun önem sırasında ikinci sıradaki yerini korumuştur.
Yüzde 63.33: Ülke ekonomisi kötüye gidecek
Ekonominin iyiye gideceğini düşünenlerin oranında düşüş var! Ankete katılanların yüzde 63.33’ü 2 sene içerisinde kendi ekonomik durumunun daha kötü olacağını, yüzde 28.66’sı ise ayni kalacağını belirtmektedir. Sadece yüzde 8.01 oranında bir kesim kendi ekonomik durumunun gelecekte daha iyi olacağını düşünmektedir.
Yüzde 69.9: Ekonomik durumun daha kötü olacak
Ankete katılanların yüzde 69.94’ü ülke ekonomisinin 2 sene içerisinde daha kötü olacağı, yüzde 25.45’i ise aynı kalacağı beklentisini dile getirmiştir. Ülke ekonomisinin 2 sene içerisinde daha iyi olacağını düşünenlerin oranı ise sadece yüzde 4.61’dir.
Yüzde 53.60: Mutfak giderlerimi karşılama konusunda endişeliyim
Yüzde 68.80: Hayat standardımı koruma konusunda endişeliyim
Yüzde 72.80: Taksitlerimi ödeyebilme konusunda kaygılıyım
Yüzde 74.2: Sağlık harcamalarımı karşılayabilme konusunda kaygılıyım
Mutluluk
Mart 2026’da toplumun mutluluk puanı 10 üzerinden 5.95 olmuştur.
Sosyal güven
Bu dönemde sosyal güven puanı 3.49 olmuştur. Toplumda sosyal güvenin düşük olması hem demokrasi hem de toplumun geleceği adına oldukça düşündürücü bir durumdur.
Yaşanabilirlik Puanı: 10 üzerinden 6.02
