Rio de Janeiro’daki BRICS zirvesinde liderler, İran’a yönelik saldırıları ve gümrük vergilerinin artışını eleştirirken, ABD ve İsrail’in adını anmaktan kaçındı. Çin ve Rusya liderlerinin katılmadığı zirvede blok içindeki uyumsuzluk dikkat çekerken, analistler BRICS’in ılımlı söylemini, ABD başkanı Trump’ın hedefi olmaktan kaçınma stratejisi olarak yorumluyor
İki günlük zirve devam ediyor
Euronews‘ün haberine göre, Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde BRICS liderlerinin katılımıyla düzenlenen iki günlük zirve devam ediyor. Zirvenin ilk oturumlarının tamamlandığı pazar günü liderler, gümrük vergilerinin arttırılmasını ve İran’a yönelik saldırıları kınadı ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın adını telaffuz etmekten kaçındı.
Silva: Savaşa yatırım yapmak barışa yatırım yapmaktan her zaman daha kolaydır
İsrail’in Orta Doğu’daki askeri eylemlerini de hedef alan grubun bildirisinde, kurucu üye Rusya’ya eleştiri yöneltilmedi ve savaşın parçaladığı Ukrayna’dan sadece bir kez bahsedildi.
Grup, “DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) kurallarıyla tutarsız” olduğunu belirttiği gümrük vergilerindeki artışla ilgili “ciddi endişelerini” dile getirdiği bir bildiri yayınladı. ABD’ye yönelik dolaylı bir eleştiri olarak, bu kısıtlamaların “küresel ticareti azaltma, küresel tedarik zincirlerini bozma ve belirsizliğe yol açma tehdidi” taşıdığı belirtildi.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, NATO‘nun savunma harcamalarını üye ülkelerin GSYH’lerinin yüzde 5’ine kadar çıkarma kararını da eleştirerek, “savaşa yatırım yapmanın barışa yatırım yapmaktan her zaman daha kolay olduğunu” söyledi.
Bildiride ayrıca, İran’a yönelik saldırılar da, bu saldırıları gerçekleştiren iki ülke olan ABD ve İsrail’in adı geçmeden eleştirildi.
BRICS liderleri, Gazze‘deki insani durumdan duydukları “ciddi endişeyi” dile getirerek, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve müzakere masasına dönülmesi çağrısında bulundu ve iki devletli çözüme bağlılıklarını yineledi.
Grubun 31 sayfalık bildirisinde Ukrayna’dan sadece bir kez bahsedilirken, Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik son saldırıları “en güçlü ifadelerle” kınandı.
Zirveye katılmayan isimler dikkat çekti
Zirvede yapay zeka ve iklim değişikliği gibi başlıkları öne çıkarmaya çalışan Brezilya Devlet Başkanı Silva’nın çabaları, bazı önemli liderlerin katılmaması nedeniyle gölgede kaldı.
Bu liderler arasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de yer alıyor. Putin, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin ardından hakkında uluslararası tutuklama emri çıkarılmasının ardından yurt dışı seyahatlerinden kaçınmaya devam ediyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi de Rio de Janeiro’daki zirveye katılmadı.
Yeni bir “stratejik ortaklar” kategorisi oluşturuldu
Geçtiğimiz yıl 2 kat büyüyen blokta yaşanan uyumsuzluğun, bloğun dünya meselelerinde yeni bir dayanak noktası olma kabiliyetini zora sokabileceğini söyleyen analistler, zirvenin ılımlı gündemini de üye ülkelerin Trump’ın radarından uzak durma çabası olarak değerlendiriyor.
Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika tarafından kurulan BRICS bloğuna geçen yıl Endonezya, İran, Mısır, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri de eklendi. Ayrıca Belarus, Küba ve Vietnam‘ı da içeren yeni bir “stratejik ortaklar” kategorisi oluşturdu.
