Kuzey Kıbrıs genelinde süreklilik kazanan elektrik kesintileri, özellikle İskele bölgesinde üretim ve ticaretin sürdürülebilirliğini tehdit eder hale geldi. İskele Esnaf ve Zanaatkârlar Birliği (İEZB) Başkanı Serkan Kırmızı, yaptığı yazılı açıklamada, yaşanan durumu yalnızca siyasi bir sorun olarak değil, “ulusal ölçekte bir enerji beka sorunu” olarak tanımladı
Kırmızı: Elektriği dövizle öde, karanlıkta kal
Yazılı açıklama yapan Kırmızı, bölge esnafının yalnızca maliyet artışlarıyla değil, aynı zamanda belirsizlikle baş etmeye çalıştığını vurguladı.
Elektriğin döviz kuru üzerinden faturalandırıldığına dikkat çeken Kırmızı, buna rağmen kesintilerin keyfi biçimde sürdüğünü belirterek, “İskele esnafı, dövizle hesaplanan elektrik maliyetlerine bir de keyfi kesintileri eklemek zorunda kalıyor. KIB-TEK, kamu kaynağı kullanıyor ama halkı karanlığa mahkum ediyor” dedi
Teknecik’ten gelen veriler alarm veriyor
“KIB-TEK yetkililerinin kamuoyuna yaptığı “enerji temin edilebiliyor” yönündeki açıklamalar, sahadaki gerçek tabloyla çelişiyor. Teknecik Elektrik Santrali’nden gelen verilere göre tablo çok daha vahim” diyen Kırmızı şöyle devam etti;
“Kıbrıs’ın kuzeyinin kurulu gücü 385 MW olmasına rağmen, üretilebilen kapasite 275 MW seviyesinde kalıyor. Yaz aylarında enerji talebinin 475 MW’a kadar çıktığı göz önüne alındığında, sistemdeki açığın yalnızca kullanıcıyı değil, tüm ekonomiyi etkileyen bir zafiyete dönüştüğü anlaşılıyor
Mevcut durumda iki büyük dizel santralin devre dışı kalmasıyla olan 35 MW’lık kayıp kesintilerin aylar boyunca devam edebileceğine işaret ediyor”
İhmal birikimi, krizi yapısallaştırdı
Kırmızı şöyle devam etti;
“Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (EL-SEN), krizin temelinde yıllardır ötelenen yatırım ve bakım çalışmalarının yattığını belirtiyor. Bu görüşü destekleyen İEZB Başkanı Kırmızı da kurumun mevcut yönetim anlayışının hem planlama hem de şeffaflık açısından ciddi zaaflar barındırdığını belirtti.
“Planlama yok, şeffaflık yok, liyakat hiç yok!”
İskele bölgesindeki küçük ve orta ölçekli işletmelerin yaşadığı zarar artık ölçülebilir boyutları aşıyor. Gıda sektöründe soğuk hava depoları devre dışı kalıyor, ürünler israf oluyor.
Kasaplar ve fırınlar üretimi durdurmak zorunda kalırken, perakende mağazalar karanlıkta hizmet vermeye çalışıyor. İEZB’ye göre bu durum yalnızca bugüne değil, yakın gelecekteki ekonomik dengeye de zarar veriyor”
Kırmızı açıklamasında KIB-TEK’in mevcut yapısının sürdürülemez olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu kurum, siyasi kadrolaşmayla ayakta tutuluyor; liyakat yok, planlama boş, şeffaflık sıfır. Bugüne kadar esnafın zararı sadece yakıt farkı değil, belirsizlik ve güven kaybıdır”
Çözüm belli, irade belirsiz
Krizden çıkış için önerilerini de paylaşan İEZB, KIB-TEK’in özerkleştirilmesi, siyasi müdahalelerden arındırılması ve liyakat temelli ve kamu denetimine açık bir kadro yapılanmasının hayata geçirilmesini talep etti.
Ayrıca şeffaf ihale süreçlerinin başlatılması, bakım yatırımlarının acilen yapılması ve yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması gerektiği belirtildi.
Esnafa planlı kesintilerin önceden duyurulması da, en azından zarar yönetimi açısından kritik görülüyor. İEZB Başkanı, son olarak, krizin çözümü için acil bakım ve yatırım planlarının devreye sokulması gerektiğini belirtti.
“KIB-TEK mutlaka özerkleşmeli ve yönetim halka hesap vermelidir”
Açıklamasının sonunda Serkan Kırmızı, gelinen noktanın basit bir kamu hizmeti arızasından çok daha büyük sonuçlar doğurduğunu vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:
“Artık yeter! Bu kronik kesintiler esnafı ve halkı iflasa sürüklüyor. KIB-TEK mutlaka özerkleşmeli ve yönetim halka hesap vermelidir. Bu sadece sosyal veya siyasi bir mesele değil; bu ulusal enerji beka sorunudur”
