Evrensel Hasta Hakları Derneği (EHHD), Meclis‘in açılmasına ithafen Meclis’teki tüm siyasilere çağrıda bulunarak, sağlık hakkı ihlallerinin özellikle yoksul, yaşlı, engelli ve göçmenlerde katmerlendiğini, acil hasta sınıfında olmayanların “kendi imkanlarınızla götürün” cevabıyla karşılaştığını ve devletin insan onuruna yakışan kaliteli ve güvenli bakım sağlaması gerektiğini belirtti
EHHD: Kıbrıs’ın kuzeyinde hasta haklarını koruyan bir yasa yok
Yazılı açıklama yapan EHHD, Meclis’teki tüm siyasilere çağrıda bulunarak, Kıbrıs’ın kuzeyinde hasta haklarını koruyan yasanın olmadığını, hasta hakları yasa taslağının iki kez Meclis’e gelmesine rağmen sonuçsuz kaldığına dikkat çekti.
EHHD Yönetim Kurulu’nun açıklamasının tamamı şu şekilde:
“Sayın Meclis Başkanı, Meclis Başkan Yardımcısı, Başbakan, Bakanlar ve Milletvekilleri, Evrensel Hasta Hakları Derneği yeni yasama yılının açılışı ve ‘Yaşlılar Günü’ dolayısıyla, ülkemizde hasta haklarının korunması ve yaşlı bakımına ilişkin yasal ihtiyaçların aciliyetine dikkat çekmektedir.
“Bu ülkede insan hakları ihlalleri vardır ve boyutu geniştir”
Göç Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi‘nin (CMIRS) Eylül ayındaki kamuoyu araştırması, ekonomi ve Kıbrıs sorunundan sonra, ülkemizin üçüncü önemli sorununun ‘sağlık’ olduğuna dikkat çekerken, halkın sağlık harcamalarını karşılayamayacağı yönünde endişeli olduğuna işaret etmektedir. Bu ülkede insan hakları ihlalleri vardır ve boyutu geniştir. Sağlık hakkı ihlalleri de bu sorunun önemli bir parçasıdır.
Mali kapasitemiz ve sosyal statümüze bakılmaksızın, hepimizin ve en sevdiklerimizin, günün birinde bu sağlık sisteminde hasta haklarımız ihlal edilebilir. Ancak yoksul, kadın, çocuk, engelli birey, yaşlı ve göçmen olmamız durumunda hasta haklarımız katmerlenerek ihlal edilebilecektir.
Yaşadığımız ada yarısında 55 yaşın üzerinde olup devamlı yatarak tıbbi tedavi ve bakıma gereksinimi olan yatalak hastaların bakımını yapabilecek bir merkez halen bulunmamaktadır. Ne 1989 Huzurevi Yasası ne de 1991 Kronik Hastalıklar Hastanesi ve Özel Dal Hastaneleri Yasası bu tür hastaların huzurevi ve söz konusu hastanelere yatışına izin vermemektedir.
“Acil hasta sınıfında olmayanlar, çoğu kez ‘kendi imkanlarınızla götürün’ cevabı alıyor”
Yine aynı durumdaki hastaların en temel hasta hakkı olan sağlığa erişim hakları da kamu hastanelerinde hasta nakil araçlarının bulunmaması veya yetersizliği sebebiyle ihlal edilmektedir. Hastaların, sağlık hizmetlerine erişimi için hasta nakil aracı da bulunmamaktadır. Bu nedenle hasta yakınları, hastalarını taşımak için ambulanslara yönlendirilmekte ama acil hasta sınıfında olmadıklarından, çoğu kez ‘kendi imkanlarınızla götürün’ cevabıyla karşılaşmaktadırlar.
“EHHD, hastaların menfaatleri için farkındalık, savunuculuk ve lobicilik faaliyetleri yürütüyor”
Evrensel Hasta Hakları Derneği sağlık platformlarında defalarca bu durumun son bulması için siyasi otoritelerin ve bürokratların üzerlerine düşen görevleri en kısa zamanda yerine getirmelerini talep etmektedir. Konunun takipçisi olan EHHD, Kıbrıs’ın kuzeyinde hastaların menfaatleri için farkındalık ve savunuculuk çalışmaları yapıyor ve hasta haklarının yasallaşması için lobicilik faaliyetleri yürütüyor.
Derneğin eşit, adil, hasta odaklı ve kaliteli kamusal sağlık hizmeti hedefiyle yapmış olduğu çalışmalardan bir tanesi de marjinal/dezavantajlı grupların sağlığa erişim hakkı için savunuculuk yapmaktır.
Yaşlı ve engelli bireylerin bakımı ve rehabilitasyonu, toplumsal hayata dahil edilmesi, eğitim, sağlık ve istihdam gibi ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik politika ve uygulamaların yetersizdir.
“Yaşlılarımız, insan onuruna yakışan, kaliteli ve güvenli bir bakım hizmeti almalıdır”
Yaşlılarımız, insan onuruna yakışan, kaliteli ve güvenli bir bakım hizmeti almalıdır, bunu sağlamak devletin sorumluluğudur. Yaşlılara özgü toplumsal planlamalar yapılarak, hakları yasalarla korunmalıdır. Bakımevleri yasasının en erken bir zamanda hazırlanması ve yasallaşmasını istiyoruz. Bakımevlerindeki standartların belirlenmesi, denetlenmesi ve standartlara uymayanlar için ise cezai uygulamaların yürürlüğe girmesi gerekmektedir. Yaşlı bakım evlerinin yasal statü eksikliği konusunda, bu yıl da herhangi bir adım atılmamış olmasını endişe içerisinde izlemekteyiz.
“Kıbrıs’ın kuzeyinde hala hasta haklarını koruyan bir yasa yoktur”
Malumunuzdur, Kıbrıs’ın kuzeyinde hala hasta haklarını koruyan bir yasa yoktur. Evrensel Hasta Hakları Derneği son 23 yılda, gerek yasa yapıcılara yönelik, gerekse politika düzeyinde sayısız savunuculuk ve lobicilik çalışması yapmıştır.
“Hasta hakları taslağı iki kez Meclis’e geldi, ama nedense sonuçsuz kaldı”
Siz yasa yapıcılar ve ülkemizi yönetenler bu alandaki taleplerimize sayısız vaatlerde bulunup, her defasında sözünü tutamadınız. Hasta hakları yasa taslağı iki kez Bakanlar Kurulu kararıyla Meclis Komitesi gelebilmiş, ancak nedense her ikisinde de kadük olmuştur.
“Meclis’imiz, sağlıktaki sorunları düzeltmeden açılıp kapanıyor”
Sağlıktaki sorunları ortadan kaldıracak köklü çalışmalara el atamadan Meclis’imiz açılıp kapanmaktadır. İhtiyaç olan Hasta Hakları, Ruh Sağlığı, Yaşlı Bakımevleri, Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi yasası, Genel Sağlık Sigortası Yasası ve diğer en temel yasa çalışmaları bir türlü tamamlanmamıştır.
Sağlık hakkı vatandaş olsun veya olmasın, hepimizin hakkı iken, hasta haklarının korunmasını talep etmek de sadece bir sivil toplum örgütünün talebi değil, bu ülkede yaşayan herkesin talebidir.
Sivil toplum örgütlerine sesleniyoruz. Bizler sivil toplumun gücünün büyük olduğuna inanıyoruz. Kamu yararına yasaların önceliklendirilmesi konusunda karar vericileri etkilemek için sivil toplum örgütlerini birlikte hareket etmeye davet ediyoruz.
Değerli milletvekilleri! Yeni yasama yılının ülkemiz için hayırlı ve verimli olmasını dilerken, sizleri halkın size verdiği görev ve yetkinin gereklerini yerine getirmeye davet ederiz”
